pod patronatem










BIENNALE SZTUKI MEDIÓW:
WRO 09
»
FESTIWAL TRANSVIZUALIA 009 »
NOWY PIKTOGRAM »
KORPORACJA H!ART »
MIESIĄC FOTOGRAFII W KRAKOWIE »
TANK TV »
ELECTRONIC ARTS INTERMIX »
UBU // BAZA AWANGARDY »

1111

11 nr12



panoptikum pierwsze

» KINO NA GRANICY
» GDANSK DOCFILM FESTIVAL
» ROZSTAJE EUROPY
» PLANETE DOC REVIEW 2009
» KRAKOWSKI FESTIWAL FILMOWY
» AFRYKAMERA
» FESTIWAL FILMÓW KULTOWYCH
» UBU // BAZA AWANGARDY
» OKFA

Zawartość tej strony wymaga nowszej wersji programu Adobe Flash Player.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash










 



>> opis numeru <<

>> Kobiet-Art: spojrzenie z bliska <<
>> Kobiet-Art Show >>
>> spis treści <<

KOBIET-ART: SPOJRZENIE Z BLISKA...

Kim jest kobieta? Jak istnieje? Czy możemy mówić o istnieniu jakiejś esencji kobiecości czy raczej kobiecość jest czymś wciąż od nowa konstruowanym? To pytania, na które nie znaleziono dotychczas przekonującej odpowiedzi. Same kobiety zresztą biorą udział w tej dyskusji od niedawna. Można jednak z dużą dozą pewności stwierdzić, że kobiecość, sposoby bycia (bywania) kobietą w danym czasie i miejscu kształtowane są przez przekazy kulturowe. Do niedawna kobiety były jedynie ich przedmiotem, obecnie stają się coraz częściej podmiotem, aktywnie i skutecznie je modyfikującym. Stąd nasze zainteresowanie w tym numerze "Panoptikum" skupiło się nie tylko na tym, jak kobiety są w kulturze wizualnej (mediach, filmie, sztuce) reprezentowane, ale też na tym, w jaki sposób kreują swoje własne wizerunki, a także w jaki sposób poddają refleksji swoje własne reprezentacje oraz sposoby ich konstruowania. Reprezentacja jest tu - za Foucault - rozumiana nie jako mimesis , czyli proste odtworzenie wyglądów, ale jako takie przedstawienie danego obiektu (tutaj: kobiet), którego wartość mierzy się zdolnością stworzenia emocjonalnego, patetycznego lub intelektualnego efektu, skłaniającego widza do utożsamienia się z jego przesłaniem, nie zaś stopniem wierności wobec świata realnego.

Tak jak w poprzednim numerze "Panoptikum", poświęconym Queer Cinema , przyjmujemy i waloryzujemy pozytywnie nie tylko różnorodność, heterogeniczność twórczości związanej z kobietami, ich reprezentacją i aktywnym działaniem, ale również pluralizm punktów widzenia i postaw wobec tej problematyki. O ile w początkowej fazie budowania teorii feministycznej kluczem do interpretacji kultury z feministycznego punktu widzenia był podział na to, co męskie i to, co żeńskie, o tyle obecnie przyjmuje się, że interpretowanie kina (czy szerzej: kultury wizualnej) jako reprezentacji w kategoriach męskości i kobiecości to za mało, ponieważ opresji poddany jest również mężczyzna, który nie jest biały i heteroseksualny. Podobnie spojrzenie kobiety - zarówno jako twórcy, jak i odbiorcy - jest warunkowane i modyfikowane nie tylko jej przynależnością płciową/rodzajową, ale również rasową, klasową etc. Ponadto, same kategorie męskości i kobiecości są redefiniowane, a ich zasadność i wyłączność jest poddawana w wątpliwość. Mamy nadzieję, że artykuły zamieszczone w niniejszym numerze odzwierciedlają bogactwo perspektyw z tym związanych.

Numer otwierają teksty najbardziej ogólne, poświęcone feministycznej teorii kultury i refleksji filmoznawczej. Szczególną uwagę zwraca tekst Laury Mulvey, która wprowadziła do zorientowanej feministycznie myśli humanistycznej koncepcję "spojrzenia" kamery jako spojrzenia męskiego ( male gaze ). W zamieszczonym tu eseju Mulvey retrospektywnie spogląda na historię kina i feministyczną teorię filmu, szczególnie na przełomowe lata siedemdziesiąte, co staje się punktem wyjścia do diagnozy stanu obecnego.

Kolejne dwa teksty stanowią pewnego rodzaju uzupełnienie problematyki poruszanej w poprzednim numerze. Liza Johnson w ciekawy sposób omawia zagadnienie kobiecego wstydu w kontekście filmów zaliczanych do nurtu queer . Tekst Roberta Kulpy jest subiektywną, "soczystą" relacją z londyńskiego festiwalu kina gejowskiego i lesbijskiego, w której omawia najnowsze queerowe produkcje filmowe.

Licznie reprezentowane w niniejszym numerze są zagadnienia związane z relacją kobiet i kina. Zdecydowana większość tekstów dotyczy wizerunku kobiet w filmach, jednak mamy tu do czynienia z szerokim spektrum sposobów opisu oraz interpretacji tych zjawisk. Część z nich dotyczy szeroko rozumianego obszaru kultury popularnej. Artykuł Małgorzaty Radkiewicz dotyczy tego, z jakiego typu wizerunkami kobiet mamy do czynienia w polskim kinie popularnym i interpretuje ich "genderowy konserwatyzm" w kontekście odreagowania transformacji ustrojowej. Z kolei Sebastian Konefał skupia się na coraz popularniejszych w kulturze audiowizualnej wizerunkach silnych kobiet, którym często towarzyszą męscy nieudacznicy. Inne teksty poruszają kwestie związane z redefinicją tradycyjnego rozumienia kobiecości. Karolina Starego na przykładzie filmu Piknik pod Wiszącą Skałą pokazuje, w jaki sposób dialektyka natury i kultury przekłada się na opresywną relację męskości i kobiecości, interpretując film w kontekście utraconego raju kultury i uwięzienia w kulturze.

Pojawiają się też opracowania twórczości znanych poza granicami naszego kraju feminizujących reżyserek - Catherine Breillat i Mariny de Van. Magdalena Wichrowska interpretuje filmy Breillat, wchodząc z nią w subiektywny, eksperymentalny quasi-dialog. Anna Burkiewicz zaś przedstawia psychologiczną interpretację głównej bohaterki filmu Pod moją skórą , wprowadzając w ramy numeru inny język i inną metodologię.

>>>>> 1 2